- Sülükler nasıl etkili olurlar?
Sülüklerin önünde bulunan emmeye yarayan uzantı, 2 mm'lik kesi yapan kartilaj yapıdaki kesiciyi gizlemektedir. Bir hirudo sülük 30 dakika içerisinde ağırlığının 10 katı ya da başka bir deyişle 5-15 cc kan emebilmektedir. Ancak, asıl tedavi edici fayda sülüğün tükrük bezlerinden dokuya enjekte edilen ve güçlü bir antikoagulan etkiye sahip olan hirudin ile gerçekleşir. Sülük uzaklaştırıldıktan saatler sonra bile hiru- din'in etkisi devam etmekte ve kan sızmaya devam ederek yaklaşık 50 cc kan kaybına neden olmaktadır.
Hirudin bir polipeptid olup fibrinojenin fibrine dönüşünü sağlayan trombinin katalizör etkisini in- hibe ederek etkili olur. Hirudin ayrıca trombine yanıt olarak trombosit agregasyonunu önler ve faktör-10'u da inhibe edebilir. Tromboza neden olan olayların son ortak basamağı faktör-II (trombin) olduğundan hiru- dinin bilinen en potansiyel doğal antikoagulan olduğu kabul edilmektedir. Hirudinin heparine göre üstün olan iki avantajı vardır; (1) Trombini inaktive etmek için antitrombin-III'e ihtiyaç duymaz ve (2) Heparin nötralize edici trombosit faktör-4 tarafından bağlanmaz. Derin venöz tromboz (DVT) profilaksisinde, uns- tabil anjina tedavisinde ve anjioplasti sonrası akut koroner kapanmanın önlenmesinde heparin ve rekom- binant hirudinin etkinliklerinin karşılaştırılması konusundaki klinik çalışmalar devam etmektedir.
Sülüklerin tükrüklerinde bulunan diğer farmakolojik ajanlar; (1) bir lokal anestezik, (2) yayılımı sağlayan bir faktör olan hiyalüronidaz, (3) bölgesel kan akımını artıran histamin benzeri vazodilatatör bir ajandır.